Moestuin Water Geven met een Olla-pot

|B| De Boon in de Tuin
Water geven in de moestuin: dat kan makkelijker! In deze review test ik een z.g. Olla-pot en waterdruppelaars. Een watergeefsysteem dat al duizenden jaren in gebruik is. Hoe dat zit lees je in deze review.

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja

Dit artikel is in aangepaste vorm verschenen in het juninummer 'De Tuinliefhebber' van de AVVN.

Luctor et Emergo

Typ je in Google de zoekopdracht ‘water geven’, dan krijg je in minder dan een halve seconde ruim 62 miljoen Nederlandstalige zoekresultaten. En volgens mij is er geen land in de wereld dat zoveel spreekwoorden heeft met het woord water erin. Je zou denken dat water in ons natte kikkerland niet zo’n probleem is. 

De eeuwenlange strijd tegen het water - Luctor et Emergo - draaide vooral om het water zo snel mogelijk weg te krijgen. Rivieren, kanalen, sloten. Alles zo snel mogelijk richting zee. Toch geven de warme en droge zomers van de laatste jaren wel degelijk aan dat ook wij Hollanders een watervraagstuk hebben. De uitdaging voor deze eeuw is vooral dat we het beschikbare water zo lang mogelijk vasthouden en dat we het water dát er is, zo slim mogelijk inzetten. Het geeft wel aan dat ook in de moestuin water een belangrijk thema is.

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja

Water in de moestuin

Niet te nat, niet te droog. In het voorjaar wil je, zeker op kleigrond, zo snel mogelijk een droge grond zodat je kunt beginnen met bewerken en zaaien. Omgekeerd is het in een tuin op zandgrond. Daar wil je het water juist zo lang mogelijk vasthouden, anders wordt het simpelweg een woestijn. Of moet ik zeggen woestuin? 

“Beter bevloeien, dan sproeien. Het gewas hoeft niet nat te zijn, de wortels wel”
Gieten en sproeien zijn makkelijke en meestal goedkope oplossingen om planten een juiste hoeveelheid water te geven. Een beeld dat direct opdoemt is er eentje van een warme zomeravond. Een ondergaande zon. De grond zindert nog van de warmte van de dag. Op menig volkstuin voltrekt zich dan een waar schouwspel. 

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja druppelaar

Een feest van gele vonken flikkerend in een gordijn van waterdruppels opgeworpen door zwenksproeiers. Druppels die in diezelfde warme zomeravondlucht nog verdampen voordat ze de grond raken. Druppels die landen op de verkeerde plek. Druppels van zwetende tuinders die sjouwen met volle gieters van pomp of waterpunt naar de eigen tuin. 

De mulchende tuinder staat erbij en kijkt ernaar. Ziet de hele voorstelling met lede ogen aan. In een onbewaakt ogenblik zou je zelfs een vleugje leedvermaak kunnen bespeuren. Want hij weet: het gewas hoeft niet nat te zijn, de wortels wel. Een eikenboom groeit ook niet van een paar druppels regen, maar wel van een constant vochtige bodem.

Het is in kannen en kruiken

Naast sproeien, gieten en bedruppelen zijn er ook nog andere manieren om ervoor te zorgen dat de planten voldoende water krijgen. En wat denk je? Die manieren zijn helemaal niet nieuw en bestaan zelfs al enkele duizenden jaren. 

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja

Zo kun je ook water geven via terracotta kruiken en andere hulpmiddelen van terracotta. Eén daarvan is de Olla-pot (spreek op zijn Spaans uit als ‘ojja’). Dit zijn ongeglazuurde terracotta kruiken met een bolle buik en slanke hals die wordt afgesloten met een kurk of deksel. Wetenschappers zijn het er over eens dat deze manier van irrigeren zo’n 4.000 jaar geleden ontstaan is in Noord-Afrika. Ook in China zijn er resten gevonden. Vandaag de dag worden deze potten nog steeds veel toegepast in landen als India, Iran, Brazil en Burkina Faso.

Deze potten gebruiken de eigenschap dat klei die, op een lagere temperatuur gebakken is, van nature poreus is. De wanden van deze terracotta pot zijn 3 millimeter dik. Door het verschil in osmotische druk tussen de binnenkant van de pot en de buitenkant, wordt het water in de omliggende grond gezogen. 

Verspreiding

Ik hoor de rekenaars onder u al denken: ‘hoe zit het eigenlijk met de waterverspreiding?’ De fabrikant geeft aan dat deze pot in drie maten te verkrijgen is: klein, midden en groot. De Olla-pot in deze review is met een inhoud van 3 liter de midden-variant en heeft een diameter van 17,8 centimeter. Daarmee kan deze pot planten in een omtrek van 90 centimeter van water voorzien. Grofweg is het verspreidingsgebied van een Olla-pot viermaal de diameter van de pot. 

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja

Gemeten bij kamertemperatuur en een luchtvochtigheid van 70%, sijpelt er elke dag zo’n 200ml door de wanden van de pot. Na ruim twee weken zou deze pot pas weer bijgevuld hoeven worden. In een erg hete zomerperiode is dit wellicht wat korter omdat de verdamping dan groter is.

De pot is het meest geschikt voor planten met een hoofdwortel die recht naar beneden groeit met vertakkende wortels naar de zijkant. Dat zijn bijvoorbeeld heel veel groenteplanten zoals kruiden, tomaten, chili’s, sla, courgettes, pompoenen, komkommers en augurken. Deze Olla-pot is minder geschikt planten een bol- of penwortel, zoals bieten, wortels en pastinaken.

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja

Waterbesparing

Deze oude methode van watergeven is uitgebreid getest en onderzocht. En wat blijkt? Je bespaart 50%-70% water en verhoogt de opbrengst van je tuin. Het schijnt zelfs zo te zijn dat je minder vaak water hoeft te geen als het systeem goed uitgebalanceerd is. 

Omdat het water in de grond blijft en niet aan de oppervlakte komt, is er nauwelijks sprake van enige verdamping en heb je ook minder last van onkruid. Als de grond vochtig is, blijft het water er in. Het voordeel: de planten hebben een voortdurend vochtige omgeving en kunnen dus gelijkmatig doorgroeien

Bij het sproeien of gieten bestaat de kans dat de grond nog wel eens ‘dichtslaat’. Om dat te verhelpen zou je eigenlijk weer even met de drietand of de schoffel door de moestuinbedden moeten gaan. Bij gebruik van de Olla-pot heb je daar geen last van. De bodem behoudt een lossere structuur.

Een duurzame oplossing voor bijvoorbeeld moestuinbakken, balkontuinen of in een kas. Bij beginnende vorst wel even uitgraven, laten drogen en vorstvrij opbergen tot het volgende seizoen. 

“Waarom moeten planten het beter hebben dan jijzelf?”
olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja druppelaar

Wijnen, wijnen, wijnen

Een oplossing die mij persoonlijk nog meer aanspreekt is die van deze terracotta waterreservoirs. Je kunt een fles vullen en dan op zijn kop in de grond plaatsen. Ook een praktische oplossing als je er even tussenuit bent. En waarom moeten planten het beter hebben dan jijzelf? Eerst gezellig pimpelen op de volkstuin. Daarna de planten laten genieten. Zo combineer je het nuttige met het aangename en daar hou ik van. 

Op naar een warme zomer. Proost!

olla pot terracotta water geven moestuin volkstuin ojja druppelaar


Cijfers Olla-pot
Geschikt voor: 1, 3 en 6,5 liter
Diameter opening: 3,5 cm
Reikwijdte om kruik heen: 60 cm - 90 cm - 120 cm
Prijs klein €43,50, midden €57,95, groot: € 72,50

Cijfers terracotta druppelaar
Geschikt voor: max. 1.5 liter fles
Lengte: 17,5 cm
Diameter opening voor wijnfles: 3,5 cm
Prijs set van 4: € 21,50,-

Met dank aan de Wiltfang voor het beschikbaar stellen van de olla-pot en druppelaars.

Deel met je vrienden